Jadeit to jeden z kamieni, które fascynowały ludzi od tysiącleci. Zwłaszcza Chiny go pokochały. W Mezoameryce zielononiebieski kamień był ceniony za twardość, blask, także tu łączono go z życiem, władzą i uzdrowieniem. Piękne pośmiertne maski majańskie, plakietki z misternym rzeźbieniem, klejnoty.

 

Chiny znały jadeit zielony, zielononiebieski, kremowy, biały a czasem bladopomarańczowy. To bogactwo kolorów jadeitu w Chinach wynika z faktu, że kryją się tu pod tą nazwą dwa minerały: jadeit i nefryt. Mają różny skład chemiczny, trochę inne właściwości. Chociaż łatwo je pomylić jednak Chińczycy ich nie mylili. Ciekawe są znaki pisma chińskiego, jakimi im przypisano.

 

玉 to jadeit, ale  王 to król. Ta jedna mała kreseczka różni te dwa znaki, a on sam mówi też o znaczeniu, jakie jadeit miał dla Kraju Środka. Był uważany tam za klejnot władzy, cesarski, ceniono go bardziej od złota, a zwłaszcza piękną, nasyconą kolorem, ciemną, zieloną odmianę.

 

Jednak 玉 (wymowa yù) mógł być twardym jadeitem zapisywanym 硬玉  i to jest kamień, który nazywamy twardym jadeitem lub miękkim jadeitem zapisywanym 軟玉 a dla nas to nefryt. Nazwy, które znamy i używamy, tak jednego jak i drugiego, pochodzi od hiszpańskiego „piedra de ijada”, kamień z nerkowy/lędźwiowy, nawiązując do ciemnozielonych amuletów jadeitowych, których używano w Meksyku podbijanym przez Konkwistadorów.

 

Od jak dawna w Chinach ceniono jadeit i używano go, nie wiadomo, ale sięga to w głąb neolitu. Także tu miał on znaczenie rytualne, duchowe, ochronne. Figurka, byś może amulet, ma cztery rogi, a jej/łapy są dłonie położone na kolanach. Istota, którą przedstawia łączy cechy wielu gatunków i jednocześnie nie przypomina żadnego. Dla mnie jest to jeden z najbardziej fascynujących przedmiotów, jakie odnaleziono. Przewiercone otwory sugerują, że można było go zawiesić na …a tego już nie wiemy na czym. Oczywiście zwykle interpretacja leci schematem „amulet ochronny”. Niekoniecznie, chociaż dziwaczność kształtu może sugerować jakiś duchowo-magiczny rodowód. Do dzisiaj zostało nam niezależnie od tego, gdzie żyjemy przedstawianie wszystkiego co ma mieć jakieś duchowe, nadprzyrodzone lub magiczne pochodzenie jako dziwaczne nieistniejące w świecie materialnym stwory przypominające senne koszmary.

 

 

 

 

Z jadeitu powstawały klejnoty, ozdoby, przedmioty w tym te świadczące o władzy, nagradzano nim ale i robiono lekarstwa oraz zbroje zbudowane z jadeitowych płytek mające chronić ciało zmarłego władcy przed rozkładem. Przez wieki wierzono w ogromną moc tego kamienia.

 

 

 

Mnie najbardziej ciekawi jak ten twardy kamień tak miękko, że daje to maślane, woskowe wrażenie  obrobiono tysiące lat temu.

Tu inny przykład jadeitu obrobionego przed około 5000 laty w Chinach.

 

 

 

 

Japonia od co najmniej 2600 lat ma swój jadeitowy skarb – magatama. Hetyci  z niewiadomych powodów wyróżnili zielony sześcian.

 

Zielony kamień Hetytów. Święte kamienie

 

 

Kamienie i ich znaczenie dla ludzi, a zwłaszcza wierzeń, sposobów sprawowania kultu, rytuałów to temat, który dotyczy nie tylko tego co było wieki czy tysiąclecia temu. Do dzisiaj czci się święte kamienie, a zwłaszcza pewien czarny. Kult czarnego kamienia sięga głęboko w starożytność. Zastanawiam się, jakie znaczenie ma kolor kamieni uznawanych za cenne, mające moc a czasem boskie, co mówi on o ich czcicielach.

 

Na górze olmecka jadeitowa maska datowana na około 900-500 p.n.e. W zbiorach Metropolitan Museum of Art. Domena publiczna.

 

 

 

Do napisania.
Beata

 

 

 

---

Uważasz, że artykuł może się komuś przydać – prześlij go dalej.
Chcesz być informowany o nowych wpisach na Podkopie subskrybuj go na maila (w bocznej kolumnie strony).

Pomożesz mi w utrzymaniu i rozwoju Podkopu stawiając mi „kawę” lub zostając Patronem Podkopu.

---