Datowanie wydarzeń biblijnych cz. 3 – Postacie opisane w Biblii znane z historii

Zastanawialiście się kiedyś czy są postacie opisane w Biblii znane z historii?
Ile takich postaci można znaleźć na jej kartach?
Kiedy żył Abraham, za panowania, którego faraona Józef był ważną postacią w Egipcie, w którym roku Mojżesz poprowadził Izraelitów ku wolności?
Mnie te i sporo innych pytań nie dawało spokoju odkąd pamiętam.

Oczywiście jest grupa ludzi, dla których to tylko legendy, bajki i opowieści dziwnej treści, więc według nich nie ma co szukać dowodów na prawdziwość przekazu, umiejscawiać go w konkretnym czasie.
Znajdą się też tacy, dla których to te wydarzenia miały miejsce, postacie chodziły po ziemi, ale tradycja uczy, kiedy i gdzie trzeba wszystko umiejscowić.
Tradycja rzecz święta, więc nie ma sensu i potrzeby grzebać czy aby ma ona rację.
Jest i trzecia grupa, do której należą osoby uznające Biblie za dobre źródło historyczne. Jedne wierzą w Boga, którego tam opisano inne nie, ale wszystkie mają otwarte umysły i nie szukają potwierdzenia z góry przyjętej tezy, nie dwoją się i troją, by udowodnić, że tradycyjne daty i lokalizacje są prawdziwe, ale badają, sprawdzają i szukają odpowiedzi.

 

Dobrym punktem zaczepienia są w tekście „twarde daty” i „twarde postacie”. Nazwałam „twardymi” te, które znajdziecie potwierdzone w pozabiblijnych źródłach.

 

Jest tego całkiem sporo.
Zacznijmy od władców i postaci starożytnych, o których mowa w tekście Biblii a są znane z innych źródeł.
Tych postaci jest naprawdę sporo. Dzisiaj podam wam tabelę 50 władców zamieszczoną jakiś czas temu na BAR, z podanymi latami ich panowania oraz przykładowym miejscem w Biblii gdzie o nich napisano. Daty są oczywiście przed naszą erą.

Jeżeli wiecie już kto, kiedy lub tylko mniej więcej kiedy panował, jakie prowadził wojny, stoczył bitwy, czasem do kogo napisał list, coraz łatwiej zacząć rysować sieć powiązań między ludźmi i wydarzeniami. Staje się ona coraz gęstsza i dokładniejsza z każdą nową informacją. Idąc tropem informacji, że coś miało miejsce „X” lat przed  wydarzeniem „Z” cofacie się w czasie. Porównujecie informacje z tego okresu, jakie już macie ze źródeł pozabiblijnych jak imiona władców, zapiski urzędników itp. szukając w nich wskazówek, poszlak lub informacji bezpośrednio potwierdzających kolejne, coraz starsze wydarzenia, opisane w Piśmie.

Całkiem sporo ciekawych powiązań da się tak odkryć ale musicie odstawić na bok tradycję, bo ona często zaciemnia obraz.

Niżej lista 50 władców znanych ze Starego Testamentu a potwierdzona przez archeologie, historię. W następnym wpisie (wreszcie) przedstawię wam  moje typy dat  dotyczących Mojżesza i Abrahama oraz powiem, dlaczego tak uważam.
TU link do artykułu źródłowego.

 

Postacie opisane w Biblii znane z historii

 

 

Egipt

1 Sziszak (Szeszonk I) faraon 945-942 1 Królów 11:40, etc.
2 So (Osorkon IV) faraon 730-715 2 Królów 17:4
3 Tirhaka (Taharqa) faraon 690–664 2 Królów 19:9, etc.
4 Necho II faraon 610–595 2 Kronik 35:20, etc.
5 Hofra (= Apries) faraon 589-570 Jeremiasza 44:30
 

Moab

6 Mesza król IX w. 2 Królów 3:4–27
 

AramDamaszek

7 Hadadezer król połowa IX w. 1 Królów 11:23, etc.
8 Ben-Hadad I król 844/842 2 Królów 6:24, etc.
9 Chazael król 844/842-800 1 Królów 19:15, etc.
10 Ben-Hadad III król VIII w. 2 Królów 13:3, etc.
11 Rezin (Resin)           król połowa VIII-732 2 Królów 15:37, etc.
 

Północne Królestwo – Izrael

12 Omri król 884–873 1 Królów 16:16, etc.
13 Achab król 873–852 1 Królów 16:28, etc.
14 Jehu król 842/841–815/814 1 Królów 19:16, etc.
15 Joasz (Jehoasz) król 805–790 2 Królów 13:9, etc.
16 Jeroboam II król 790–750/749 2 Królów 13:13, etc.
17 Menachem król 749-738 2 Królów 15:14, etc.
18 Pekach król 750?-732/31 2 Królów 15:25, etc.
19 Hoszea król 732/731–722 2 Królów 15:30, etc.
20 Sanballat Choronita namiestnik Samarii pod panowaniem Persów połowa V w. Nehemiasza 2:10, etc.
 

Południowe Królestwo – Juda

21 Dawid król Izraela przed podziałem około 1010–970 1 Samuela 16:13, etc.
22 Uzzjasz (Azariasz) król 788/787–736/735 2 Królów 14:21, etc.
23 Achaz król 742/741-736 2 Królów 15:38, etc.
24 Ezechiasz (Hiskiasz) król 726–697/696 2 Królów 16:20, etc.
25 Manasses król 697/696-642/641 2 Królów 20:21, etc.
26 Chilkiasz arcykapłan za Jozjasza 640/639–609 2 Królów 22:4, etc.
27 Szafan pisarz za Jozjasza 640/639–609. 2 Królów 22:3, etc.
28 Azariasz arcykapłan za Jozjasza 640/639–609 1 Kronik 5:39, etc.
29 Gemariasz urzędnik  za Jehojakima 609–598 Jeremiasza 36:10, etc.
30 Jehojachin (Jechoniasz / Koniasz) król 598–597. 2 Królów 24:6, etc.
31 Szelemiasz ojciec Jehuchala, urzędnika królewskiego koniec VII w. Jeremiasza 37:3, etc.
32 Jehuchal (Juchal) urzędnik królewski za Sedekiasza 597–586 Jeremiasza 37:3,
33 Paszchur ojciec Gedaliasza, urzędnika koniec VII w. Jeremiasza 38:1
34 Gedaliasz urzędnik za Sedekiasza 597–586 Jeremiasza 38:1
 

Asyria

35 Tiglat-Pileser III (Pul) król 744–727 2 Królów 15:19, etc.
36 Salmanasar V król 726–722 2 Królów 17:3, etc.
37 Sargon II król 721–705 Izajasza 20:1
38 Sancherib (Sennacheryb) król 704–681 2 Królów 18:13, etc.
39 Adrammelech (Ardamullissu / Arad-mullissu) syn i zabójca Sancheriba początek VIIw. 2 Królów 19:37, etc.
40 Asarhaddon król 680-669 2 Królów 19:37, etc.
 

Babilonia

41 Merodach-Baladan II król 721-710/703 2 Królów 20:12, etc.
42 Nabuchodonozor II król 604-562 2 Królów 24:1, etc.
43 Nebu-Sarsechim urzędnik Nabuchodonozora II początek VI w. Jeremiasza 39:3
44 Ewil-Merodach ( Awil-Marduk,  Amel-Marduk) król 561–560 2 Królów 25:27, etc.
45 Belszazar (Baltazar) syn i współregent Nabonida 543?–540 Daniela 5:1, etc.
 

Persja

46 Cyrus II Wielki król 559–530 2 Kronik 36:22, etc.
47 Dariusz I Wieki król 520–486 Ezdrasza 4:5, etc.
48 Kserkses I ( Aswerus, Ahaswerus) król 486–465 Estery 1:1, etc.
49 Artakserkses I król 465-425/424 Ezdrasza 4:7, etc.
50 Dariusz II Ochos król 425/424-405/404 Nehemiasza 12:22

 

Jak widzicie jest tego całkiem sporo.

Beata

 


Podobał Ci się artykuł?
Zostaw komentarz, polub go na Facebooku.
Uważasz, że może się komuś przydać prześlij go dalej.
Chcesz być informowany o nowych wpisach na Podkopie subskrybuj go na maila (w bocznej kolumnie strony).


 

2 komentarze

  • Tomasz 7 grudnia, 2016 at 15:52

    Skorzystałem przy okazji z linku do Biblical Archaeology Review, który Pani zamieściła – dziękuję. Pozdrawiam.

    Reply
    • Podkop 8 grudnia, 2016 at 06:20

      Proszę bardzo 🙂

      Reply

Komentarze trzymające się tematyki artykułów na Podkopie są publikowane niezależnie od tego, czy są pozytywne czy negatywne. Te zawierające wulgaryzmy, hejterskie, spamujące linkami niezwiązanymi z komentowaną treścią, nie są publikowane. Obrażanie innych komentujących, osoby wymienione w artykule lub mnie, autora Podkopu, zaowocuje blokadą konta.

Leave a Comment

Translate »