Tag Archives : ludy

Kiedy żył Mojżesz?


Biblię można potraktować jako opowieść, która jest jedną wielką przenośnią lub jako rzetelne źródło historyczne.
Na Podkopie pokazuję wam miejsca, ludzi i wydarzenia opisane w niej a znane nam dzisiaj także z innych źródeł pisanych oraz ze znalezisk archeologicznych. Wiele w ostatnich 150 latach zostało już potwierdzone.
Są jednak nadal ludzie i wydarzenia bardzo ważne z punktu widzenia historii opisanych w tej księdze, jak to kiedy żył Mojżesz, które nadal nie mają bezpośredniego, pozabiblijnego dowodu, gdzie będzie wielkimi drukowanymi literami napisane na przykład „Mojżesz to właśnie ten gość znany z historii Egiptu a Józef z Biblii to ten wielmoża trzymający kasę za faraona X”.

Moab – abc


Moab w Biblii to trzy różne rzeczy.

Pierwsza – to imię syna Lota, będącego owocem kazirodczego związku tegoż ze starszą córką.
Druga – to nazwa ludu, którego protoplastą był ów Moab.
Trzecia – to kraina leżąca na wschód od Jordanu, na południe od rzeki Arnon. Moab, Moabici pojawią się w Biblii w kilku dość istotnych aspektach.

Weekendowy zabytek – harfista z Cyklad


Przez długi czas na fanpage Podkopu wstawiałam co weekend zabytek z czasów starożytnych. Postanowiłam wrócić do tego zwyczaju tu i co jakiś czas, w soboty, będzie się pojawiać coś co ma wam przybliżyć ludzi żyjących setki i tysiące lat temu. Byli tacy jak my a życie jakie prowadzili, przedmioty, którymi się otaczali mogą zaskoczyć. To, że coś jest mocno wiekowe nie znaczy, że proste, by nie powiedzieć prymitywne, nie pasujące do naszego gustu, mocno odbiegające od estetyki jaką lubimy.

Dzisiaj wybrałam coś z kolekcji The Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku. Oto harfista z Cyklad.

Hetyci – na początek abc


Hetyci to lud, który właściwie do końca XIX wieku był uznawany za legendarny, bo istniał tylko na kartach Biblii.

 

Dzisiaj chcę wam przedstawić tylko takie małe abc historii Hetytów i to co na ich temat przez tysiąclecia mówiło jedynie jedne źródło – Biblia.

 

Hetyta to tłumaczenie słowa Hitti, którym nazywano ten stary lud zamieszkujący Bliski Wschód.
Pojawiają się Hetyci już w opowieści o Abrahamie. Efron, od którego patriarcha kupił pole i jaskinię przeznaczoną na grób dla Sary, a w przyszłości siebie, Izaaka i Rebeki, Jakuba i Lei, to Hetyta.

Narmer – faraon, który zjednoczył Egipt


Narmer to imię jednego z tych faraonów, na które trudno nie trafić czytając cokolwiek o starożytnym Egipcie.
Pojawia się w literaturze zwykle jako ten, który zjednoczył Egipt.
Wiemy o nim całkiem sporo, bo fakt jego panowania i bytności na ziemi jako władcy potwierdzają znaleziska od Nubii po Syrię.
Problem pojawia się gdy chcemy go ulokować na linii czasu starożytnego Egiptu. Zwykle przyjmuje się, że panował od 30 do 60 lat gdzieś w 31 lub 32 stuleciu p.n.e.

Thera – wyspa, która wyleciała w powietrze


W dziejach ziemi było kilka potężnych erupcji wulkanów o sile takiej, że wywarły wpływ na całe kontynenty a nawet glob.
Jednym z takich wydarzeń był wybuch wulkanu na Therze, chociaż właściwiej byłoby tu powiedzieć, że to

 

wyspa  Thera wyleciała w powietrze.

 

Dzisiaj Thera czy też Santoryn – bo i tak jest nazywana największa pozostałość po starożytnej wyspie, to uroczy cel turystów.

Ahmose I – faraon, który nie znał Józefa


Ahmose I jest uznawany za założyciela XVIII dynastii.

Początek dynastii nietuzinkowych władców Egiptu

 

To ta dynastia, do której należeli wielcy władcy Egiptu. Jednym z nich jest Totmes III, wielki strateg prowadzący zwycięskie kampanie wojskowe, o którym można śmiało powiedzieć, że to taki Napoleon starożytności.

Do tej dynastii należała Hatszepsut – kobieta faraon (ale nie była pierwszą kobietą królem Egiptu) oraz Echnaton – król heretyk i wreszcie młody Tutanchamon, znany głównie ze skarbów jakie zawierał jego grobowiec.

Ahmose bywa nazywany Amosisem, Ahmesem, Ahmozisem, Iahmes i Jahmesem. Wcale nie jest tak prosto właściwie odczytać egipskie imię jak widzicie a pomijam fakt, że król Egiptu posiadał ich kilka.
Mówiłam już o tym?

Papirus Ipuwera – jak kraj nad Nilem dotknęły plagi egipskie


Papirus Ipuwera nazywany też Lamentacjami Ipuwera oraz Poematem Ipuwera to bardzo ciekawy dokument.
Jego oficjalna nazwa to Papyrus Leiden I 344 .
Jest przechowywany w Holandii, w Rijksmuseum van Oudheden w Leidzie. To nie byle jakie muzeum a Holenderskie Muzeum Starożytności z ciekawymi zbiorami.
Wśród egipskich zabytków mają też ten niewielki papirus. Ma ledwie 19 cm na 38 cm i jest zapisany pismem hieratycznym.

 

Mały a niezwykły Papirus Ipuwera

 

To forma zapisu uproszczona w stosunku do hieroglifów. Bywa nazywana pismem kapłańskim.
Nie jest tak majestatyczna ale za to łatwa do robienia notatek. To było odręczne pismo Egipcjan, stosowane w sprawach życia codziennego. Takim pismem robili notatki, pisali listy, załatwiali interesy. Było używane obok rytych w kamieniu hieroglifów, praktycznie przez cały okres historii kraju faraonów.

Kim był Eszba’al Ben Bada? Inskrypcja z czasów króla Dawida.


Inskrypcje z czasów, gdy kształtowało się królestwo Izraela, czyli przełomu XI i X wieku, to rzadkość.
Tymczasem podczas prac wykopaliskowych w Khirbet Qeiyafa odkryto dwie w ważne inskrypcje, zapisane na skorupach czyli ostrakonach.
Samo miasto Khirbet Qeiyafa leżało 3o km na południowy zachód od Jerozolimy, na skraju doliny Elah.

 

Khirbet Qeiyafa Źródło

Khirbet Qeiyafa
Źródło

 

To ta dolina, która według tekstu 1 Księgi Samuela rozdział 17, była świadkiem bitwy i starcia Dawida z Goliatem.

Kobiety starożytności – niewidzialna Greczynka cz.1


Greczynka w starożytności, to dość szerokie pojęcie, muszę je trochę zawęzić czasowo.
Skupię się na razie na kobietach z okresu Grecji po najeździe Dorów, z okresu najbardziej znanego i lubianego, czyli między VII w p.n.e. a powiedzmy II w n.e.
To wtedy powstawały wielkie budowle jak Akropol w Atenach, znane rzeźby i pomniki, żyli wielcy filozofowie i matematycy, których pomysły nadal napędzają nasze umysły, kulturę i naukę.
Dorowie, to lud który najechał Grecję lądową z północy. Upadły wtedy wielkie kultury znane z opowieści Homera. Zmienił się nawet sposób ubierania w Grecji, o którym pisałam TU.
Zmianie uległy formy funkcjonowania wspólnot, miast i rodzin. Z rodowego, królewskiego starej Grecji, pojawiła się tak zwana demokracja i miasta państwa – polis.
Napisałam tak zwana demokracja, bo zapewniam was, że model demokracji jaki mieli starożytni Grecy jest odległy o lata świetlne, od tego, jak pojęcie demokracji rozumiemy dzisiaj.

Translate »