Bramy króla Salomona w Gezer, Megiddo i Hazor

Trzy praktycznie identyczne bramy zbudowane w tym samym czasie, w trzech różnych miastach – Gezer, Megiddo i Hazor będą przykładem, na podstawie którego postaram się wam pokazać na czym polega w archeologii problem z królem Salomonem i stawianiu własnych poglądów oraz przekonań nad fakty.

 

Bramy króla Salomona

 

Gdzie znajdują się te trzy bramy?

Po jednej w miastach Megiddo – to miasto, o którym już co nie co było na Podkopie powiedziane, Gezer i Hazor. Obydwa miasta leżą przy Via Maris.

 

 

Autor Podkop

 

 

Jak wyglądały te bramy?

Różniły się od wcześniejszych na tym terenie i bardzo podnosiły walory obronne miasta.
Zbudowane były według tego samego planu, podobnej wielkości, z tego samego materiału i podobnie zorientowane w stosunku do stron świata.

Do bramy, którą można było dostać się do środka ufortyfikowanego miasta prowadziła dość wąska droga, ale pokonanie jej przez wojsko wroga wspinające się na wzgórze pod ostrzałem z murów, nie było najtrudniejszym elementem ewentualnego podboju.

 

 

Makieta Megiddo

 

 

Prawdziwe wąskie gardło stanowiła brama.
Nie była to jednak zwykła brama a rodzaj wejścia z niespodzianką dla nieproszonych gości. Miała mury grube i wysokie a na nich obrońcy, dalej brama prowadząca na dziedziniec tuż przy murze a stamtąd tylko jedna droga do przodu – przez wysoką i bardzo wąską bramę.  No i tu kryła się ta niespodzianka, bo brama kryła sześć wnęk. Jak się domyślacie, siedzieli w nich uzbrojeni po zęby obrońcy i napastnik miał nikłe szanse przedrzeć się do miasta.

 

 

Bramy Salomona

 

 

 

Warstwy, z których pochodzą bramy w tych trzech miastach datowano a i do dzisiaj wielu archeologów datuje na okres panowania króla Salomona. Jest na po potwierdzenie w źródle pisanym – Biblii.

Co Biblia mówi na ten temat

 

 

„Tak się zaś miała rzecz z pańszczyzną, jaką wprowadził król Salomon, budując przybytek Pana i swój pałac, i twierdzę Millo, i mury Jeruzalemu, i warownie Hasor, Megiddo i Gezer;  faraon mianowicie, król egipski, wyruszył i zdobywszy Gezer spalił je ogniem, a Kananejczyków zamieszkujących to miasto wytracił, następnie zaś dał je jako posag swojej córce, żonie Salomona;  Salomon zaś odbudował Gezer i Dolne Bet-Choron, „ 1 Ks. Królewska 9,15-17

 

 

Dowody na tę wyprawę faraona i spalenie miasta znajdujemy w wykopaliskach.

No i tu wchodzimy w jądro problemu, którym jest interpretacja datowania warstw zależna od światopoglądu badacza.

Przyjmuje się, że od warstwy VII B mamy ślady obecności Izraelitów – miasto zdobywa Dawid.
Potem mamy warstwy od V do IV, które przypisuje się Salomonowi lub pomija jego istnienie i odmładza datowanie warstw.

Tak więc mamy w tym problematycznym okresie ślady zniszczeń, odbudowy, umocnienia miasta i budowy jednej z trzech bram sześciownękowych (Megiddo, Gezer i Hazor), ślady zdobycia i zniszczenia przez faraona Szeszonka w 925 r. p.n.e.

Taki scenariusz jest nie do podważenia w datowaniu Gezer i do niedawna nikt nie podważał go w Megiddo.

Niby wszystko pasuje ale nie tak dawno profesor Israel Finkelstein zaproponował nowe datowanie warstw w Megiddo. Profesor uważa, że nie mogło istnieć silne królestwo Izraela za czasów Dawida i Salomona. Ba, ci królowie nie mieli prawa istnieć, bo byli według niego zbyt silni. Ufortyfikowane miasta, świadczące o sile nie mogą więc być datowane na ich – według niego jedynie – domniemane panowanie.
Chodzi tu o warstwy VA i IVB. Według profesora Finkelsteina Izrael był wtedy nic nie znaczącym, słabym tworem, który nie miał prawa  tworzyć takich dowodów siły jak Megiddo czy Gezer z warstw datowanych na X w. p.n.e.

Zaproponował więc coś takiego:

 

 

 

Każdą z warstw oddziela od kolejnej ślad zniszczeń.
Te warstwy również przeinterpretował. Warstwę V od VI oddzielały zniszczenia do tej pory interpretowane jako ślady kampanii Dawida.
Nowe datowanie proponuje uznać, że to kampania Szeszonka I z 925 r. p.n.e. która tradycyjnie jest identyfikowana ze zniszczeniami oddzielającymi warstwy V i IV.

Jak dla mnie za dużo w tym nowym datowaniu światopoglądu Finkelsteina a za mało faktów.

Jeżeli przyjmuje się założenie – Salomon nie istniał, a Izrael w X w. p.n.e. był nic nie znaczącym maleństwem, to trudno o obiektywne podejście do tematu. Udowadnia się tylko swoją też i nagina do niej fakty.

No, ale jak ktoś chce niech się sprzecza o datowanie i upiera, że  jego racja jest najprawdziwsza. Interpretacja interpretacją, spór mnoży publikacje, ktoś ma temat na doktorat, a ja wolę sobie spokojnie poczekać na kolejne sezony wykopalisk tu i tam.
Jak do tej pory Biblia mówiła o Megiddo i innych miastach, królestwach, wydarzeniach a wykopaliska to pomalutku potwierdzają.
To ta księga wskazała wiele miejsc, w które należy wbić łopatę i podłubać szpachelką.

 


Odróżniać fakty od interpretacji to podstawa. Nie ważne czy interpretacja nam pasuje, bo potwierdza nasze przekonania czy nie.


 

Na koniec ciekawostka z Ezechiela 40,5-15.

 

„I oto: mur otaczał od zewnątrz świątynię wokoło, a w ręku męża był mierniczy pręt długi aż na sześć łokci, liczony po łokciu i po jednej piędzi, i mierzył grubość budowy: jeden pręt, a wysokość także jeden pręt. Potem udał się ku bramie, zwróconej ku wschodowi, i wszedłszy po stopniach, zmierzył próg bramy: jeden pręt szerokości. I wnęka: jeden pręt długości i jeden pręt szerokości, a filar pomiędzy wnękami: pięć łokci oraz próg bramy po stronie przedsionka bramy od wewnątrz: jeden pręt. <I zmierzył przedsionek bramy w kierunku domu: jeden pręt>. I zmierzył przedsionek bramy: osiem łokci, oraz filary: dwa łokcie. Wnęki bramy w kierunku wschodnim: trzy z tej strony i trzy z tamtej strony, wszystkie trzy tej samej miary, i filary tej samej miary, tak z jednej jak i z drugiej strony. I zmierzył szerokość wejścia przez bramę: dziesięć łokci, głębokość bramy: trzynaście łokci. Przed wnękami była przegroda po jednym łokciu z jednej i z drugiej strony, każda wnęka zaś miała sześć łokci z jednej i z drugiej strony. Potem zmierzył bramę od dachu wnęki do dachu drugiego, szerokość – dwadzieścia pięć łokci od drzwi do drzwi.  Zmierzył także przedsionek: dwadzieścia łokci. Przedsionek [otaczał] wokoło bramę. Od strony przedniej wejścia przez bramę do przedniej strony bramy ku środkowi: pięćdziesiąt łokci.”

 

Czy opis bramy nie przypomina wam tej z Megiddo?

 

Beata

 


Podobał Ci się artykuł?
Zostaw komentarz, polub go na Facebooku.
Uważasz, że może się komuś przydać prześlij go dalej.
Chcesz być informowany o nowych wpisach na Podkopie subskrybuj go na maila (w bocznej kolumnie strony).


 

8 komentarzy

  • panilusia 17 stycznia, 2013 at 09:58

    http://biblia.deon.pl/rozdzial.php?id=744 rzeczywiście przypomina.
    A co sądzisz o Donie Pattonie? Mówił o tych bramach i innych takich odkryciach

    Reply
    • Podkop 17 stycznia, 2013 at 12:02

      Z tego co o wiem, Patton jest głównie propagatorem kreacjonizmu. Przeglądnęłam fragment jednego z jego filmów/wykładów o archeologii. Dużo w nim „dyskusji” z interpretacjami i poglądami badaczy, bardzo mocno naciska na prawdziwość jego rozumienia faktów i ich interpretacji. Popularyzuje archeologię biblijną.

      Reply
  • Archeologia Biblijna 17 stycznia, 2013 at 16:01

    Masz rację, że Finkelstein za dużo ideologizuje, za mało trzyma się faktów. Odkrycie tych bram było sporym ciosem dla minimalistów takich jak on tzn. tych, którzy uważają, że Biblia to zbiór bajek i to dość późnych. Minimaliści sami nie przedstawiają dowodów, że ich koncepcje są prawdziwe (np. że nie było państw Dawida i Salomona), więc wzieli się za podważanie odkryć wspierających tezy tradycjonalistów. Na szczęście jest wiele innych znalezisk, które potwierdzają istnienie zjednoczonego królestwa Izraela w X wieku pne.

    Reply
    • Podkop 18 stycznia, 2013 at 08:22

      Z tego co wiem to nawet na wykopie w Megiddo nie wszyscy się z jego poglądami zgadzają. Datowanie Bram, a konkretnie tej z Megiddo jest teraz sprawą dyskusji. Poglądy Finkelstein to jego interpretacja, nie fakty. Bramy są tego nie zmieni, a nawet z jego pomysłami musi się mocno nakombinować by przeskoczyć 150 lat jako nieistniejące. Robi za to dużo krzyku i jest medialny. Sporo go w tzw programach popularnych. Nie stary jeszcze, przystojny, zna języki 😉 stał się twarzą minimalistów.

      Reply
  • plechol 30 września, 2013 at 10:26

    Nie lekceważyłbym dokonań prof. Finkelsteina, ponieważ to dzięki takim ludziom jak on, archeologia w Izraelu ma znamiona badań naukowych. Niestety, nie toleruję religijnego kontekstu przy naukowej weryfikacji źródeł. Biblia to traktat religijno-polityczny, którego celem było podporządkowanie sobie plemienia Judy (nie mylić z Izraelczykami) władzy kapłanów w szowinistycznym i skrajnie nacjonalistycznym narodzie. Jako źródło, może być traktowana pomocniczo, bo jak dotąd, nie potwierdziła niczego. Niestety (a może „stety”), trzeba pogodzić się z faktami. Nie ma nic, absolutnie nic, co potwierdziłoby, że ktoś taki jak Dawid i Salomon istnieli, a jeżeli nawet, to z pewnością nie odgrywali takiej roli, jak przestawia to propagandowa Biblia. Do dziś odnaleziono tylko jeden maleńki fragment inskrypcji, na której widnieją słowa jednego z sąsiednich królów, donoszących o podboju „domu Dawida”. To trochę za mało, aby uwierzyć, że istniał. Co do Salomona, to jest jeszcze gorzej. Gdzie te 1000 świątyń? Gdzie inskrypcje, dokumenty, twierdze? Nie ma nawet fundamentów. Okresy dużo wcześniejsze zostały zupełnie nieźle udokumentowane, na temat państwa Żydów i ich krótkotrwałego mariażu z Izraelitami – zero. Biblia mówi o Mojżeszu. 600 tysięcy mężczyzn, czyli ze dwa miliony nieuzbrojonych ludzi, spokojnie opuszcza Egipt od rządami najprawdopodobniej Ramzesa II – najpotężniejszego z faraonów. To śmieszne. Pomijam już, że był przy tym jakiś gadający krzak i liczne plagi, jakie zesłał na bogu ducha winnych ludzi mściwy Jahwe. O tych Żydach w Egipcie nie ma ani słowa w licznie zachowanych źródłach egipskich. Podbój Kaananu? Bzdura. Kolejne wykopaliska nie potwierdzają, by miasta wymienione w Biblii przeżyły wówczas oblężenie i zniszczenie. Zanotowano za to ich stopniowy upadek, na skutek kryzysu, częściowo wywołanego przybyciem z Babilonu hebrajczyków – koczowników, którzy po zmieszaniu z miejscowymi Kaananejczykami, stworzyli owe 10 plemion Izraelitów. Nie byli to jednak Żydzi!!! Ci pojawili się na południu i pochodzą z plemienia Judy. Oto, jaka Biblia jest wiarygodna. Niestety, w początkach chrześcijaństwa popełniono niewybaczalny błąd, przyjmując jako kanon, że Nowy Testament jest naturalnym rozwinięciem Starego. Kościół do dziś nie poradził sobie z tym błędem. Teraz musi wypijać to zatrute piwo i plątać się w bzdurnych metaforach, aby zachować rzekomą powagę „świętej księgi”.

    Reply
    • Podkop 30 września, 2013 at 12:21

      To był jak rozumiem twój ateistyczny manifest ideologiczny.

      Patrząc z punktu widzenia naukowego, to zaprezentowałeś tu swoją niewiedzę i listę pobożnych życzeń odnośnie niewiarygodności Biblii.
      Jest traktowana jako dokument, a jej wiarygodność odnośnie opisów miejsc, postaci i wydarzeń w niej opisanych została potwierdzona wielokrotnie.
      Nie znasz historii archeologi, bo to z Biblią w ręku dokonywano wielu odkryć. To ona zawierała opisy o miastach i cywilizacjach, które zniknęły tysiące lat w mrokach niepamięci i pod tonami piachu.
      Posiadanie innego zdania niż prof. Finkelstein nie jest czymś niezwykłym wśród archeologów i historyków starożytności, a i on nie jest aż tak nastawiony anty do Biblii jako dokumentu jak pewnie sądzisz.
      Szkoła, którą reprezentuje neguje z założenia istnienie Królestwa Izraela w XI i X w p.n.e.
      Paradoksalnie, nie potrafią tego jednak udowodnić. Nie ma dowodu, że w tym okresie na tym konkretnym skrawku Bliskiego Wschodu rządzili inni władcy, z innych narodów
      Brak dowodu (pośrednie są) na istnienie królestwa, nie zaprzecza jego istnieniu, czy wielkości w tym okresie.
      Życzę trochę mniej ideologi, a więcej otwartego umysłu w podchodzeniu do odkryć naukowych, niezależnie od dziedziny jakiej dotyczą.

      Jeżeli chodzi o chrześcijaństwo to nie jest ono „nową religią”, a Jezus „nowym bogiem”.
      Jest On wypełnieniem Pism, tych które dzisiaj nazywamy Starym Testamentem.
      No i taki szczegół , którego zdajesz się nie być świadomym wszyscy praktycznie chrześcijanie na początku byli Żydami.

      Reply
  • Jerzy 15 stycznia, 2015 at 14:20

    Czy byłaby możliwość na rysunku z warstwami zrobić poziome kreski oznaczające przedziały czasu np. co 20 albo 50 lat? I obok potencjalny rok p.n.e. określony w oparciu o metodę C14 lub datowanie ceramiki znalezisk w danej warstwie? W dalszym ciągu moje gratulacje za artykuł ten i inne. 🙂

    Reply
    • Podkop 16 stycznia, 2015 at 07:01

      Problem z tymi warstwami polega właśnie na ich interpretacji. Dość dokładanie opisałam, które warstwy są jak interpretowane. Nie ma możliwości podzielenia warstw na plasterki po powiedzmy 50 lat.
      Warstwy oddzielają ślady zniszczeń i to przypisanie tych zniszczeń konkretnym kampaniom/pożarom stało się ostatnio problemem. Tak np. ślady zniszczeń między warstwami V i IV są datowane albo na czas kampanii Szeszonka I albo tej prowadzonej przez Dawida. Kampanie te dzieli kilka dekad.
      Niestety ale datowanie w archeologii nie jest porównywalne z aptekarską dokładnością. Często margines błędu (+/-), dochodzi do kilkuset lat.
      Polecam artykuły o datowaniu w archeologii, zwłaszcza cz3 o datowaniu bezwzględnym
      Datowanie w archeologii – cz.1.
      Datowanie w archeologii – cz. 2
      Datowanie w archeologii cz.3

      Reply

Komentarze trzymające się tematyki artykułów na Podkopie są publikowane niezależnie od tego, czy są pozytywne czy negatywne. Te zawierające wulgaryzmy, hejterskie, spamujące linkami niezwiązanymi z komentowaną treścią, nie są publikowane. Obrażanie innych komentujących, osoby wymienione w artykule lub mnie, autora Podkopu, zaowocuje blokadą konta.

Leave a Comment

Translate »