30 października, 2026
Lewiatan i Behemot to dwa spośród wielu zwierząt wymienionych w Biblii. Zwykle zalicza się je do mitycznych stworzeń wraz z gryfem, jednorożcem, smokiem, Rahabem, bazyliszkiem. Nazwane są mitycznymi, bo ich wygląd, zachowanie, jakieś cechy, nie mieszczą się w głowach ludzi, od kiedy nauka kreśli obraz świata, jaki oglądamy i prawa nim rządzące.
19 sierpnia, 2026
Na południu Nilu leżała w starożytności kraina nazywana Nubia. Dzisiaj to Sudan. Nad brzegiem rzeki żyli ludzie, budowano miasta i świątynie. Jest ich tam zadziwiająco dużo do dzisiaj. Między II i III kataraktą leżało Soleb. Amenhotep III wzniósł tam z pięknego piaskowca świątynie dla Amona i pamięci oraz czci faraona.
7 czerwca, 2026
Miedziany zwój odnaleziony w 1952 roku w 3 jaskini w Qumran, to jedno z najciekawszych odkryć XX wieku. Chociaż Qumran obdarowało archeologów, biblistów i wszystkich ciekawych historii, rozwoju grup religijnych na przełomie er w Ziemi Świętej całą biblioteką manuskryptów, to jednak ten zwój jest wyjątkowy. Jest on znany wśród badaczy jako 3Q15.
28 maja, 2026
Dęby Mamre, miejsce, w którym Abraham spotkał Boga jest tym, w którym bardzo chciałabym stanąć. Ciągnie mnie tu biblijna historia Abrahama goszczącego trzech dziwnych mężczyzn i ciekawość mojego archeologicznego serducha, zastanawiającego się co pozostało tam do dzisiaj, chęć dotknięcia tych kamieni.
27 lutego, 2026
Starożytne Sychem leżało od 2000 lat pogrzebane w tellu, podczas gdy życie toczyło się obok, w założonym przez Rzymian mieście Flavia Neapolis. Dzisiaj nazywa się je po prostu Nablusem. Z czasem pamięć o Sychem i nowy Nablus skleiły się w jedno, zaczęto uważać, że to on skrywa ruiny starożytnego miasta.
17 lutego, 2026
Starożytne Sychem leżało w dolinie między górami Ebal i Gerazim. Dzisiaj miejsce, w którym odkryto to co z niego zostało jest nazywane Tell Balata. Leży na wschodnich przedmieściach Nablusu, między miastem a Obozem w Balata. Warto od razu wyjaśnić pochodzenie Nablusu i Balata. Miasto powstało po pokonaniu powstania żydowskiego przez Rzymian w 72 roku n.e. jako Flavia Neapolis. Rozłożyło się na…
24 września, 2025
Machaerus – twierdzę Heroda skrywa jedno z wzgórz, które rozciągają się na wschodnim wybrzeżu Morza Martwego. Wznosi się tam wysoki stożkowaty tell o bardzo stromych zboczach. To tu, 1100 m nad poziomem Morza Martwego stała jedna z twierdz mających bronić wschodnich granic Judei przed koczowniczymi plemionami napływającymi z terenu Arabii.
10 września, 2025
Piszę na Podkopie o archeologii i historii starożytnej już 13 lat. Za kilka dni – dokładnie 12 września — stuknie kolejna rocznica. Skłoniło mnie to do przemyślenia, dlaczego, o czym i dla kogo powstał Podkop. Można to nazwać rodzajem spowiedzi autorki a można felietonem. W pewnym sensie jest to uporządkowanie celu i kierunku, w którym idę z Podkopem, publikując tu…
3 czerwca, 2025
Ostatnia wznosząca się na Wzgórzu Świątynnym w Jerozolimie żydowska Świątynia była tą, którą odwiedzał Jezus. Przestała istnieć strawiona przez ogień 9 dnia miesiąca Av. Jest to dziwny dzień patrząc na historię żydów. To wtedy spadły na nich wielkie nieszczęścia a dwa z nich dotyczyły spalenia Świątyni – Pierwszej Świątyni przez Babilończyków i Drugiej przez Rzymian. W tym roku przypada on…
16 maja, 2023
Interesujące nas czasy Mojżesza zamykają się w latach od 1503 roku p.n.e. po 1423 rok p.n.e. Egiptem rządzili wtedy władcy zaliczani do XVIII dynastii. Cała dynastia liczy 15 władców, jednak uznawanego za jej założyciela Ahmose i jego następcę Amenhotepa I można według „krwi” zaliczyć do wcześniejszej dynastii XVII, z której się wywodzili. Nie robi się jednak tego.
5 kwietnia, 2023
Mojżesz to autor Tory – pierwszych czterech ksiąg Starego Testamentu, ten, którego Bóg użył, by wyprowadził Izraelitów z Egiptu. Czy jest faktycznie autorem całej Tory, postacią historyczną i czy niewola egipska miała miejsce, toczy się od około 150 lat dyskusja nazywana naukową, którą nazwałabym raczej światopoglądową. Każdy ma prawo do swojego zdania, budowania własnej interpretacji, tworzenia teorii i hipotez. Źle…
15 września, 2022
Betsaida, miasto, którego znane nam początki sięgaję trzy tysiąclecia wstecz, pojawiajace się na kartach Nowego Testamentu. Leżała na północy Izraela, gdzzie rozciąga się żyzna kraina, która sięga brzegów jeziora Tyberiadzkiego. Jest to miejsce dobre dla hodowli bydła. Trawy tu było zawsze sporo. Jest duże jezioro, w którym ryb nie brakowało. Jakby tego mało biegł nieopodal stary szlak handlowy Via Maris,…